กระเบื้องที่ปูพื้นหรือผนังไว้อาจเกิดอาการโก่ง แตกร้าว หรือหลุดออกจากพื้นผิวได้ บางกรณีกระเบื้องยกตัวขึ้นอย่างฉับพลันจนดูคล้าย “ระเบิด” ซึ่งนอกจากทำให้บ้านเสียหายแล้ว ยังอาจมีเศษกระเบื้องคมเป็นอันตรายต่อคนในบ้าน การเข้าใจสาเหตุและสังเกตอาการตั้งแต่เริ่มต้นจะช่วยให้วางแผนแก้ไขได้เหมาะสม

กระเบื้องระเบิดหรือหลุดร่อนคืออะไร

คำว่า “กระเบื้องระเบิด” มักใช้เรียกอาการที่กระเบื้องโก่งหรือยกตัวขึ้นจากพื้น แล้วอาจแตกหรือหลุดออกมา ส่วนกระเบื้องหลุดร่อนคือกระเบื้องแยกจากวัสดุที่ยึดติดอยู่ข้างใต้ อาการเหล่านี้อาจเกิดร่วมกัน แต่ไม่ได้หมายความว่ากระเบื้องทุกแผ่นที่มีเสียงกลวงจะระเบิดในทันที

เสียงกลวงเมื่อเคาะเบา ๆ หรือร่องยาแนวที่แตกร้าวอาจเป็นสัญญาณให้ตรวจสอบเพิ่มเติม หากพบว่าพื้นเริ่มโก่ง แผ่นกระเบื้องขยับ หรือมีรอยร้าวเพิ่มขึ้น ควรหลีกเลี่ยงการเหยียบและกันพื้นที่ไว้ก่อน เพราะแผ่นที่หลวมอาจแตกหรือยกตัวโดยไม่คาดคิด

สาเหตุที่ทำให้กระเบื้องโก่งหรือแตกหลุด

1. กระเบื้องขยายตัว แต่มีพื้นที่ให้ขยับไม่เพียงพอ

กระเบื้องและพื้นผิวอาจเกิดการเปลี่ยนแปลงตามสภาพแวดล้อม เมื่อแผ่นกระเบื้องขยายตัว แต่บริเวณขอบหรือรอยต่อไม่มีพื้นที่รองรับแรงที่เกิดขึ้น แรงกดสะสมอาจทำให้แผ่นดันกันจนโก่ง ยกตัว หรือแตกได้ อาการลักษณะนี้อาจพบเป็นบริเวณกว้าง ไม่ได้เกิดเฉพาะแผ่นเดียวเสมอไป

2. การยึดเกาะระหว่างกระเบื้องกับพื้นไม่ดี

หากพื้นผิวก่อนปูกระเบื้องไม่เหมาะสม หรือการปูทำให้วัสดุยึดเกาะไม่ทั่วถึง กระเบื้องอาจยึดติดกับพื้นได้ไม่แน่น เมื่อใช้งานไปจึงเกิดอาการหลุดร่อนหรือมีเสียงกลวง ปัจจัยด้านการเตรียมพื้นและวิธีติดตั้งจึงมีผลต่อความทนทานของงานปู

3. พื้นผิวด้านล่างมีการเปลี่ยนแปลง

รอยแตกร้าวหรือการเคลื่อนตัวของพื้นเดิมอาจส่งผลต่อกระเบื้องที่ปูทับอยู่ หากพื้นผิวมีปัญหา กระเบื้องอาจแตกร้าวหรือหลุดตามมาได้ การซ่อมเฉพาะแผ่นที่เห็นเสียหายโดยไม่ตรวจสภาพพื้นด้านล่าง อาจทำให้ปัญหาเกิดซ้ำ

4. การกระแทกหรือรับน้ำหนักเฉพาะจุด

ของหนักตกกระแทก หรือมีแรงกดลงบนพื้นที่บางจุดมากเป็นพิเศษ อาจทำให้กระเบื้องแตกร้าวได้ โดยเฉพาะเมื่อกระเบื้องมีจุดที่ยึดเกาะไม่แน่นอยู่ก่อนแล้ว หากพบรอยแตกเพียงตำแหน่งเดียว ควรพิจารณาทั้งแรงกระแทกและสภาพการยึดติดประกอบกัน

ป้องกันและแก้ไขอย่างไร

การป้องกันควรเริ่มตั้งแต่ก่อนปูกระเบื้อง โดยให้ช่างตรวจสภาพและเตรียมพื้นผิวให้เหมาะสม เลือกวัสดุติดตั้งให้เข้ากับประเภทงาน และเว้นรอยต่อหรือพื้นที่บริเวณขอบตามความเหมาะสม ไม่ควรเร่งปูทับพื้นเดิมที่มีรอยแตกร้าวหรือมีปัญหาโดยไม่ตรวจสอบก่อน

หากพบกระเบื้องโก่งหรือหลุด ควรกั้นบริเวณที่เสี่ยงและอย่าพยายามกดแผ่นกระเบื้องกลับเข้าที่ เพราะอาจทำให้แตกหรือบาดเจ็บได้ การซ่อมควรตรวจดูว่าความเสียหายเกิดเฉพาะแผ่นหรือมีสาเหตุจากพื้นด้านล่าง และแก้ไขสาเหตุก่อนติดตั้งกระเบื้องใหม่ หากไม่แน่ใจว่าพื้นมีการเคลื่อนตัวหรือไม่ ควรให้ช่างหรือผู้เชี่ยวชาญตรวจประเมินก่อนซ่อม

อ่านเพิ่มเติม

อ่านข้อมูลเพิ่มเติมเรื่องกระเบื้องหลุดร่อน กระเบื้องโก่ง และแนวทางซ่อมแซมได้ที่ บทความจาก TOA

หมายเหตุ: คำศัพท์

  • การยึดเกาะ: ความสามารถของวัสดุติดตั้งในการยึดกระเบื้องกับพื้นผิว
  • รอยต่อ: ช่องหรือแนวระหว่างแผ่นกระเบื้อง ซึ่งควรทำตามความเหมาะสมของพื้นที่และระบบติดตั้ง
  • พื้นผิวด้านล่าง: พื้นหรือผนังที่อยู่ใต้กระเบื้องและเป็นฐานสำหรับการติดตั้ง