ทินเนอร์เป็นตัวทำละลายที่พบได้ในงานสีหลายประเภท แต่ไม่ได้มีสูตรเดียวที่ใช้ได้กับสีทุกชนิด การเลือกผิดอาจทำให้สีมีคุณสมบัติหรือการแห้งตัวไม่เป็นไปตามที่ต้องการ รวมถึงอาจทำให้ชิ้นงานเสียหายได้ ก่อนใช้งานจึงควรดูฉลากสีและทินเนอร์ให้ตรงกันเสมอ
ทินเนอร์แบ่งตามลักษณะการใช้งานได้อย่างไร
การแบ่งชนิดของทินเนอร์ในที่นี้พิจารณาจากงานที่นำไปใช้เป็นหลัก ได้แก่ การล้างอุปกรณ์ การเช็ดคราบ และการผสมสี อย่างไรก็ตาม ทินเนอร์แต่ละสูตรอาจมีคุณสมบัติต่างกัน แม้จะเรียกใช้งานในลักษณะคล้ายกันก็ตาม จึงไม่ควรเลือกจากชื่อเรียกเพียงอย่างเดียว
1. ทินเนอร์สำหรับล้างและทำความสะอาดอุปกรณ์
ทินเนอร์บางชนิดใช้ทำความสะอาดอุปกรณ์ที่เปื้อนสี เช่น แปรงหรือลูกกลิ้ง หลังใช้กับสีที่มีตัวทำละลายเป็นส่วนประกอบ ควรเลือกให้เหมาะกับชนิดของสีที่ใช้งาน และทำความสะอาดตามคำแนะนำบนฉลาก
หากใช้อุปกรณ์กับสีน้ำหรือสีสูตรน้ำ ไม่ควรคิดว่าทินเนอร์จะเป็นตัวเลือกที่เหมาะสมโดยอัตโนมัติ ควรตรวจสอบคำแนะนำของผลิตภัณฑ์ก่อน เพราะสีแต่ละสูตรใช้วิธีทำความสะอาดไม่เหมือนกัน
2. ทินเนอร์สำหรับเช็ดคราบสกปรก
ทินเนอร์บางชนิดนำมาใช้เช็ดคราบสีหรือคราบสกปรกบนพื้นผิวที่ทนต่อตัวทำละลายได้ แต่ควรทดลองกับบริเวณเล็ก ๆ ที่ไม่เด่นก่อน เพราะทินเนอร์อาจทำให้สีเดิม พลาสติก หรือผิวเคลือบบางชนิดด่างและเสียหายได้
ไม่ควรใช้ทินเนอร์เช็ดผิวหนัง หรือใช้กับพื้นผิวโดยไม่รู้วัสดุแน่ชัด หากคราบอยู่บนชิ้นงานมีค่า หรือไม่แน่ใจว่าวัสดุทนได้หรือไม่ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อน
3. ทินเนอร์สำหรับผสมสี
ทินเนอร์สำหรับผสมสีใช้ปรับความข้นของสี เพื่อให้เหมาะกับวิธีการทาหรือพ่นตามที่ผู้ผลิตกำหนด สิ่งสำคัญคือเลือกทินเนอร์ที่ระบุว่าใช้ร่วมกับสีชนิดนั้นได้ และผสมในปริมาณตามคำแนะนำ ไม่ควรใช้ทินเนอร์ชนิดอื่นแทนเพียงเพราะมีอยู่ใกล้มือ
สีทาบ้านหลายชนิดเป็นสูตรน้ำ จึงไม่ได้ใช้ทินเนอร์แบบเดียวกับสีเคลือบหรือสีงานไม้ หากกำลังเลือกสีสำหรับบ้าน สามารถ ค้นหาสี TOA หรือ หาร้านสี เพื่อสอบถามผลิตภัณฑ์ที่เหมาะกับพื้นผิวและลักษณะงาน
ตัวอย่างทินเนอร์สำหรับงานไม้
งานไม้มีสีและสารเคลือบหลายประเภท เช่น สีเคลือบ โพลียูรีเทน และแล็กเกอร์ ทินเนอร์ที่ใช้จึงต้องตรงกับผลิตภัณฑ์ ไม่ควรสลับใช้ระหว่างประเภทโดยไม่ตรวจสอบฉลาก ตัวอย่างชื่อผลิตภัณฑ์ที่ระบุการใช้งานไว้ ได้แก่
- ทีโอเอ ทินเนอร์ผสมสีเคลือบ เบอร์ 21 — ตรวจสอบฉลากเพื่อยืนยันว่าเหมาะกับสีเคลือบที่ใช้อยู่
- ทีโอเอ ทินเนอร์ผสมโพลียูรีเทน เบอร์ 41 และ เบอร์ 43N — พิจารณาใช้กับผลิตภัณฑ์โพลียูรีเทนตามคำแนะนำของผู้ผลิต
- ทีโอเอ แล็กเกอร์ทินเนอร์ เบอร์ 71 — ตรวจสอบการใช้งานให้ตรงกับผลิตภัณฑ์แล็กเกอร์
แม้ชื่อจะระบุประเภทการใช้งาน แต่ไม่ได้หมายความว่าทินเนอร์ทุกเบอร์ใช้แทนกันได้ ควรอ่านฉลากของทั้งสีและทินเนอร์ รวมถึงสอบถามร้านค้าหรือผู้ผลิตหากยังไม่แน่ใจ
ใช้ทินเนอร์อย่างปลอดภัย
ทำงานในบริเวณที่อากาศถ่ายเทดี ปิดฝาภาชนะทันทีหลังใช้ และเก็บให้ห่างจากประกายไฟ ความร้อน และเด็ก ควรปฏิบัติตามข้อควรระวังบนฉลาก รวมถึงใช้อุปกรณ์ป้องกันที่เหมาะสม หากเกิดการระคายเคืองหรือมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการใช้งาน ให้หยุดใช้และขอคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ
อ่านเพิ่มเติม
ทินเนอร์คืออะไร มีกี่ชนิด และใช้ทำอะไรได้บ้าง — TOA
หมายเหตุ: คำศัพท์
- ตัวทำละลาย: ของเหลวที่ช่วยละลายหรือเจือจางสารบางชนิด
- สีสูตรน้ำ: สีที่ใช้น้ำเป็นส่วนประกอบในการเจือจางหรือทำความสะอาดตามคำแนะนำของผู้ผลิต
- โพลียูรีเทน (PU): วัสดุเคลือบผิวชนิดหนึ่งที่ใช้ในงานไม้และงานอื่น ๆ โดยต้องเลือกผลิตภัณฑ์ให้เหมาะกับชิ้นงาน
- แล็กเกอร์: สารเคลือบผิวที่ใช้กับงานบางประเภท โดยควรใช้ทินเนอร์ที่ระบุว่าเข้ากันได้