ทินเนอร์เป็นผลิตภัณฑ์ที่พบได้บ่อยในงานทาสีและงานช่าง แต่ไม่ได้มีไว้ใช้แทนกันทุกชนิด การเลือกให้ตรงกับสีหรือวัสดุที่จะใช้งานมีผลต่อความสะดวกและผลลัพธ์ของงาน ก่อนใช้จึงควรอ่านฉลากผลิตภัณฑ์ให้เข้าใจ และทำตามคำแนะนำของผู้ผลิตเสมอ
ทินเนอร์ใช้ทำอะไรในงานช่างได้บ้าง
1. ผสมหรือเจือจางสี
ทินเนอร์บางชนิดใช้ผสมกับสีหรือสารเคลือบที่ระบุว่าใช้ร่วมกันได้ เพื่อปรับเนื้อสีให้เหมาะกับวิธีทาหรือพ่น เช่น สีเคลือบ สีโพลียูรีเทน หรืองานแล็กเกอร์ อย่างไรก็ตาม ไม่ควรเลือกทินเนอร์จากชื่อเรียกกว้าง ๆ เพียงอย่างเดียว เพราะผลิตภัณฑ์แต่ละสูตรอาจใช้กับสีคนละประเภท
ควรตรวจสอบฉลากสีว่ากำหนดให้ใช้ทินเนอร์ชนิดใด และใช้ในสัดส่วนเท่าไร หากผสมผิดประเภทหรือเติมเกินคำแนะนำ สีอาจใช้งานได้ไม่เป็นไปตามที่ต้องการ หากไม่แน่ใจว่าผลิตภัณฑ์ใดเข้ากันได้ ให้สอบถามผู้จำหน่ายหรือผู้เชี่ยวชาญก่อน
2. ล้างอุปกรณ์หลังใช้งาน
ในงานที่ใช้สีหรือสารเคลือบซึ่งต้องทำความสะอาดด้วยทินเนอร์ ผลิตภัณฑ์ที่ถูกชนิดอาจใช้ล้างอุปกรณ์ เช่น แปรงหรือลูกกลิ้งได้ ควรทำความสะอาดตามวิธีที่ระบุบนฉลาก และอย่าปล่อยให้สีแห้งติดอุปกรณ์นานเกินไป
ก่อนเริ่มล้าง ควรตรวจสอบวัสดุของอุปกรณ์และคำแนะนำของผู้ผลิตด้วย เพราะทินเนอร์บางชนิดอาจไม่เหมาะกับอุปกรณ์หรือพื้นผิวบางประเภท
3. เช็ดคราบจากพื้นผิว
ทินเนอร์บางชนิดนำมาใช้เช็ดคราบสกปรกหรือคราบสีได้ แต่ไม่ควรใช้กับทุกพื้นผิวโดยไม่ทดสอบก่อน วัสดุอย่างพลาสติก ผิวเคลือบ หรือพื้นผิวที่บอบบางอาจเสียหายหรือเปลี่ยนแปลงได้ ให้ทดลองในบริเวณเล็ก ๆ ที่มองไม่เห็นก่อน และใช้เฉพาะเมื่อฉลากผลิตภัณฑ์ระบุว่าเหมาะสม
ไม่ควรใช้ทินเนอร์เช็ดผิวหนังหรือใช้แทนผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดทั่วไป หากสัมผัสผิวหนังหรือเข้าตา ให้ทำตามคำแนะนำด้านความปลอดภัยบนฉลาก
4. ใช้ร่วมกับงานไม้
งานไม้บางประเภทใช้สีหรือสารเคลือบที่ต้องผสมกับทินเนอร์เฉพาะ เช่น งานเคลือบเงา งานโพลียูรีเทน หรืองานแล็กเกอร์ การเลือกตัวทำละลายให้ตรงกับผลิตภัณฑ์จึงสำคัญกว่าการเลือกจากชนิดงานไม้เพียงอย่างเดียว ควรตรวจสอบทั้งชื่อผลิตภัณฑ์และคำแนะนำการใช้งานก่อนผสม
เลือกทินเนอร์อย่างไรให้เหมาะกับงาน
แนวทางง่าย ๆ คือเริ่มจากดูชนิดของสีหรือสารเคลือบ แล้วเลือกทินเนอร์ที่ผู้ผลิตระบุให้ใช้ร่วมกัน ตัวอย่างผลิตภัณฑ์ในกลุ่มของ TOA ได้แก่ ทินเนอร์ผสมสีเคลือบ เบอร์ 21, ทินเนอร์ผสมโพลียูรีเทน เบอร์ 41 และเบอร์ 43N และ แล็กเกอร์ทินเนอร์ เบอร์ 71 ชื่อผลิตภัณฑ์ช่วยบอกกลุ่มงานที่เกี่ยวข้อง แต่ควรอ่านฉลากของรุ่นที่เลือกเพื่อยืนยันวิธีใช้และข้อจำกัดทุกครั้ง
หากกำลังเลือกผลิตภัณฑ์สำหรับงานทาสีบ้าน สามารถดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ ค้นหาสี TOA หรือสอบถามร้านค้าใกล้บ้านผ่าน หาร้านสี
ข้อควรระวังในการใช้
ทินเนอร์เป็นสารที่ต้องใช้อย่างระมัดระวัง ควรทำงานในบริเวณที่อากาศถ่ายเท ปิดฝาภาชนะหลังใช้ และเก็บให้ห่างจากเปลวไฟ ประกายไฟ และแหล่งความร้อน หลีกเลี่ยงการสูดดมไอระเหยหรือสัมผัสโดยตรง และใช้อุปกรณ์ป้องกันตามที่ฉลากแนะนำ ห้ามเททินเนอร์ลงท่อหรือทิ้งรวมกับขยะทั่วไปโดยไม่ตรวจสอบวิธีกำจัดที่เหมาะสม หากมีข้อสงสัยเรื่องการใช้ การผสม หรือการกำจัด ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหรือผู้ผลิต
อ่านเพิ่มเติม
อ่านข้อมูลเพิ่มเติมได้จากบทความต้นฉบับเรื่อง ทินเนอร์คืออะไร มีกี่ชนิด และใช้ทำอะไรได้บ้าง
หมายเหตุ: คำศัพท์
- ตัวทำละลาย: สารที่ใช้ละลายหรือเจือจางผลิตภัณฑ์บางชนิด โดยต้องเลือกให้ตรงกับผลิตภัณฑ์ที่ระบุ
- โพลียูรีเทน: ชื่อกลุ่มสารเคลือบที่ใช้ในงานเคลือบพื้นผิว ควรใช้ร่วมกับผลิตภัณฑ์ตามคำแนะนำบนฉลาก
- แล็กเกอร์: สารเคลือบผิวชนิดหนึ่ง ซึ่งอาจต้องใช้ทินเนอร์เฉพาะตามที่ผู้ผลิตกำหนด