การผสมทินเนอร์กับสีมีจุดประสงค์เพื่อปรับความข้นให้เหมาะกับอุปกรณ์และวิธีทา เช่น ใช้แปรง ลูกกลิ้ง หรือเครื่องพ่น แต่ไม่ใช่สีทุกชนิดที่จะผสมทินเนอร์ได้ การเลือกชนิดผิดหรือเติมมากเกินไปอาจทำให้สีใช้งานยากและได้ผลลัพธ์ไม่เป็นไปตามที่ต้องการ ก่อนผสมจึงควรตรวจฉลากและคำแนะนำของผู้ผลิตเป็นหลัก
ตรวจชนิดสีก่อนเลือกทินเนอร์
เริ่มจากดูว่าสีที่ใช้เป็นสีชนิดใด สีสูตรน้ำโดยทั่วไปเจือจางด้วยน้ำตามคำแนะนำ ไม่ควรนำทินเนอร์สำหรับสีสูตรตัวทำละลายมาใช้แทน ส่วนสีสูตรตัวทำละลาย เช่น สีเคลือบบางประเภท สีโพลียูรีเทน หรือสีแล็กเกอร์ อาจต้องใช้ทินเนอร์เฉพาะที่เข้ากันได้กับสีนั้น
ทินเนอร์แต่ละประเภทไม่ได้ใช้แทนกันได้เสมอไป แม้จะมีลักษณะใสและมีกลิ่นคล้ายกันก็ตาม ตัวอย่างผลิตภัณฑ์ในกลุ่มงานไม้ที่พบในบทความของ TOA ได้แก่ ทินเนอร์ผสมสีเคลือบ เบอร์ 21, ทินเนอร์ผสมโพลียูรีเทน เบอร์ 41 และ 43N และแล็กเกอร์ทินเนอร์ เบอร์ 71 ตัวอย่างเหล่านี้มีวัตถุประสงค์ต่างกัน จึงควรตรวจฉลากของสีและทินเนอร์ก่อนเลือกใช้เสมอ หากไม่แน่ใจ ให้สอบถามร้านสีหรือผู้เชี่ยวชาญ
วิธีผสมทีละขั้น
1. อ่านฉลากและเตรียมอุปกรณ์
ตรวจสอบว่าผู้ผลิตอนุญาตให้ผสมทินเนอร์หรือไม่ รวมถึงอัตราส่วนที่แนะนำและข้อกำหนดสำหรับอุปกรณ์ที่ใช้ เตรียมภาชนะผสมที่สะอาด ไม้กวน และอุปกรณ์ป้องกันตามคำแนะนำบนฉลาก อย่าใช้ภาชนะที่มีน้ำมัน ฝุ่น หรือสีชนิดอื่นปนอยู่ เพราะอาจทำให้สีปนเปื้อน
2. กวนสีก่อนเติมทินเนอร์
เปิดภาชนะและกวนสีให้เนื้อสีเข้ากันก่อน หากสีตกตะกอน การเติมทินเนอร์ทันทีอาจทำให้ประเมินความข้นคลาดเคลื่อน จากนั้นเติมทินเนอร์ชนิดที่ถูกต้องทีละน้อย พร้อมกวนให้เข้ากันทุกครั้ง ไม่ควรเทรวดเดียวตามการคาดเดา เพราะสีที่เหลวเกินไปอาจปกปิดพื้นผิวได้ไม่ดี หรือไหลย้อยขณะทา
3. ทดลองก่อนใช้งานจริง
เมื่อผสมแล้ว ให้ทดลองทาบนเศษวัสดุหรือบริเวณเล็ก ๆ ที่ไม่เด่น เพื่อดูว่าสีไหลตัวและใช้งานกับอุปกรณ์ได้เหมาะสมหรือไม่ หากยังข้นเกินไป ให้เติมเพิ่มทีละน้อยและทดลองซ้ำ หากสีเหลวหรือไหลย้อยแล้ว อย่าแก้ด้วยการเติมสีชนิดอื่นโดยไม่ตรวจคำแนะนำ เพราะอาจกระทบคุณสมบัติของผลิตภัณฑ์
การผสมสำหรับเครื่องพ่นอาจต้องการความข้นต่างจากการใช้แปรงหรือลูกกลิ้ง แต่ไม่ควรใช้สัดส่วนเดียวกับสีทุกยี่ห้อหรือทุกงาน ให้ยึดอัตราส่วนบนฉลากหรือเอกสารข้อมูลผลิตภัณฑ์เป็นหลัก
ข้อควรระวังระหว่างผสมและทาสี
ทินเนอร์หลายชนิดมีกลิ่นและไอระเหย ควรทำงานในบริเวณที่อากาศถ่ายเทดี หลีกเลี่ยงประกายไฟ เปลวไฟ และการสูบบุหรี่ รวมถึงปิดฝาภาชนะเมื่อไม่ใช้งาน สวมอุปกรณ์ป้องกันตามที่ระบุบนฉลาก และเก็บให้พ้นมือเด็ก หากรู้สึกไม่สบายระหว่างทำงาน ให้ออกจากบริเวณนั้นและปฏิบัติตามคำแนะนำด้านความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์
สำหรับงานทาสีบ้าน ควรตรวจให้แน่ใจว่าสีที่เลือกเหมาะกับพื้นผิวและบริเวณใช้งาน ดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ ค้นหาสี TOA หรือ หาร้านสี หากต้องการคำแนะนำในการเลือกผลิตภัณฑ์
อ่านเพิ่มเติม
ทินเนอร์คืออะไร มีกี่ชนิด และใช้ทำอะไรได้บ้าง — TOA
หมายเหตุ: คำศัพท์
- ความหนืด: ระดับความข้นหรือความสามารถในการไหลของของเหลว
- สีสูตรน้ำ: สีที่ใช้น้ำเป็นตัวเจือจางหรือเป็นส่วนประกอบหลักตามประเภทผลิตภัณฑ์
- สีสูตรตัวทำละลาย: สีที่ใช้ตัวทำละลายเฉพาะเพื่อเจือจางหรือช่วยให้สีใช้งานได้ตามคุณสมบัติที่กำหนด
- อัตราส่วนผสม: ปริมาณสีและทินเนอร์ที่กำหนดให้ใช้ร่วมกัน โดยควรอ้างอิงจากฉลากหรือเอกสารของผู้ผลิต