การเลือกสีสำหรับทาเรือส่วนเหนือน้ำและส่วนใต้น้ำ
การทาสีเรือไม่ได้เลือกสีจากเฉดที่ชอบหรือชนิดของวัสดุเรือเพียงอย่างเดียว แต่ต้องคำนึงถึงตำแหน่งที่ทาและสภาพการใช้งานด้วย เพราะส่วนที่อยู่เหนือน้ำและส่วนที่จมอยู่ใต้น้ำต้องเผชิญสภาพแวดล้อมต่างกัน การเลือกผลิตภัณฑ์ให้ตรงกับพื้นที่จึงช่วยให้การปกป้องพื้นผิวเหมาะสมขึ้น และลดปัญหาสีเสื่อมสภาพก่อนเวลาอันควร
แบ่งพื้นที่ทาเรือก่อนเลือกสี
โดยทั่วไป การเลือกสีควรเริ่มจากการแยกพื้นที่ใช้งานให้ชัดเจน ได้แก่ ส่วนเหนือน้ำ ซึ่งสัมผัสอากาศ แสงแดด และความชื้นเป็นหลัก กับ ส่วนใต้น้ำ ซึ่งแช่อยู่ในน้ำเป็นเวลานาน หากเป็นเรือที่ใช้งานในทะเล ส่วนใต้น้ำยังอาจมีสิ่งมีชีวิต เช่น เพรียง มาเกาะตามผิวเรือได้
สีที่ออกแบบมาสำหรับพื้นที่หนึ่งอาจไม่เหมาะกับอีกพื้นที่หนึ่ง จึงควรตรวจสอบฉลากและเอกสารกำกับผลิตภัณฑ์ว่าใช้กับตำแหน่งใดได้บ้าง รวมถึงใช้ได้กับวัสดุของเรือหรือไม่ หากไม่แน่ใจ ควรสอบถามผู้ผลิตหรือช่างที่มีประสบการณ์ก่อนเริ่มงาน
ส่วนเหนือน้ำ: เลือกตามวัสดุและสภาพผิว
สำหรับส่วนเหนือน้ำ ให้พิจารณาวัสดุของเรือและสภาพสีเดิมเป็นหลัก เช่น เรือไม้ต้องตรวจดูว่าผิวมีสีเก่าหลุดล่อนหรือมีจุดที่ชำรุดหรือไม่ ก่อนทาสีใหม่ควรเตรียมพื้นผิวตามคำแนะนำของระบบสีที่จะใช้ และเลือกผลิตภัณฑ์ที่ระบุว่าสำหรับเรือหรือพื้นผิวในลักษณะนั้น
ไม่ควรสรุปว่าสีทาภายนอกทั่วไปจะใช้กับเรือได้เสมอไป เพราะเรืออาจต้องเผชิญความชื้นและการสัมผัสน้ำอยู่เป็นประจำ ควรตรวจสอบคุณสมบัติและข้อจำกัดของผลิตภัณฑ์ให้ตรงกับการใช้งานจริง เช่น ใช้กับพื้นผิวชนิดใด และเหมาะกับบริเวณเหนือน้ำหรือไม่
ส่วนใต้น้ำ: พิจารณาสีกันเพรียง
บริเวณใต้ท้องเรือที่จมอยู่ในน้ำอาจเกิดคราบหรือมีสิ่งมีชีวิตมาเกาะ สีกันเพรียงจึงเป็นผลิตภัณฑ์ที่ควรพิจารณาสำหรับพื้นที่นี้ โดยเลือกชนิดให้เหมาะกับลักษณะการใช้งานและคำแนะนำของผู้ผลิต ไม่ควรเลือกจากชื่อเรียกเพียงอย่างเดียว เพราะสีกันเพรียงมีหลายประเภทและอาจมีข้อกำหนดการใช้งานต่างกัน
ประเภทที่กล่าวถึงในบทความอ้างอิงมีทั้ง Conventional, Soluble matrix-type และ Long Life หรือ insoluble matrix-type ชื่อเหล่านี้ใช้แบ่งกลุ่มตามลักษณะของระบบสี แต่การเลือกใช้ควรยึดรายละเอียดบนฉลากและคำแนะนำของผู้ผลิตเป็นหลัก หากไม่แน่ใจว่าประเภทใดเหมาะกับเรือหรือพื้นที่ใช้งาน ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ ไม่ควรคาดเดาจากชื่อประเภทหรือทาทับสีเดิมโดยไม่ตรวจสอบความเข้ากันได้
เตรียมพื้นผิวก่อนทาสี
ไม่ว่าจะทาส่วนใด พื้นผิวที่พร้อมย่อมช่วยให้ทำงานได้เหมาะสมขึ้น ก่อนลงสีควรตรวจสภาพสีเดิมและทำความสะอาดพื้นผิวตามวิธีที่ผลิตภัณฑ์กำหนด หากพบสีลอกหรือพื้นผิวเสียหาย ควรจัดการให้เรียบร้อยก่อนทาทับ และตรวจสอบขั้นตอนการเตรียมผิวที่เหมาะกับวัสดุเรือ
การทาสีส่วนใต้น้ำควรทำตามระบบผลิตภัณฑ์อย่างเคร่งครัด โดยเฉพาะการเตรียมพื้นผิว จำนวนชั้น และช่วงเวลาระหว่างขั้นตอน ซึ่งอาจต่างกันไปตามชนิดสีและสภาพแวดล้อม อย่าผสมผลิตภัณฑ์ต่างระบบหรือเปลี่ยนวิธีใช้เอง หากข้อมูลไม่ชัดเจน ให้สอบถามผู้ผลิตหรือช่างผู้ชำนาญก่อนดำเนินการ
สรุป
หลักสำคัญคือแยกส่วนเหนือน้ำกับส่วนใต้น้ำ แล้วเลือกสีที่ระบุว่าเหมาะกับตำแหน่ง วัสดุ และการใช้งานของเรือ สำหรับใต้ท้องเรืออาจพิจารณาสีกันเพรียง ส่วนพื้นที่เหนือน้ำควรเลือกผลิตภัณฑ์ที่เหมาะกับพื้นผิวและสภาพแวดล้อม การอ่านฉลากและขอคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญช่วยลดความเสี่ยงจากการเลือกสีหรือเตรียมพื้นผิวไม่ถูกต้อง
อ่านเพิ่มเติม
รู้จักไหมสีกันเพรียงคืออะไร? — TOA
หมายเหตุ: คำศัพท์
- สีกันเพรียง: สีสำหรับใช้กับบริเวณเรือที่อยู่ใต้น้ำ เพื่อช่วยลดการเกาะของสิ่งมีชีวิตตามที่ผลิตภัณฑ์ระบุ
- Conventional: ชื่อประเภทหนึ่งของสีกันเพรียงตามการแบ่งประเภทในบทความอ้างอิง
- Soluble matrix-type: ชื่อเรียกระบบสีกันเพรียงประเภทหนึ่ง
- Insoluble matrix-type: ชื่อเรียกระบบสีกันเพรียงอีกประเภทหนึ่ง ซึ่งบทความอ้างอิงเรียกว่า Long Life ด้วย