โครงสร้างเหล็กมีข้อดีเรื่องความแข็งแรงและก่อสร้างได้รวดเร็ว แต่เมื่อเกิดเพลิงไหม้ เหล็กอาจสูญเสียความสามารถในการรับน้ำหนักเมื่อได้รับความร้อนสูง การป้องกันไฟจึงเป็นเรื่องสำคัญต่อความปลอดภัยของผู้ใช้อาคาร และต้องพิจารณาให้สอดคล้องกับข้อกำหนดที่ใช้บังคับกับอาคารนั้น ๆ
การเลือกสีทนไฟจึงไม่ควรพิจารณาเพียงจากชื่อผลิตภัณฑ์หรือคำโฆษณา แต่ควรตรวจสอบว่าแนวทางป้องกันและเอกสารประกอบตรงกับแบบอาคาร ข้อกำหนดทางกฎหมาย และคำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญหรือไม่
กฎหมายกำหนดอะไรเกี่ยวกับการทนไฟ
ข้อกำหนดด้านการป้องกันอัคคีภัยอยู่ภายใต้กฎหมายควบคุมอาคารและกฎที่เกี่ยวข้อง อย่างไรก็ตาม ไม่ควรสรุปว่ามีค่าหรือวิธีป้องกันแบบเดียวที่ใช้ได้กับโครงสร้างเหล็กทุกแห่ง เพราะเกณฑ์ที่ต้องใช้พิจารณาอาจเกี่ยวข้องกับลักษณะและการใช้งานของอาคาร รวมถึงข้อกำหนดในแบบที่ได้รับอนุญาต
ด้วยเหตุนี้ ก่อนเริ่มงานควรให้สถาปนิกหรือวิศวกรผู้รับผิดชอบตรวจสอบกฎหมายและเงื่อนไขของโครงการโดยตรง โดยเฉพาะเมื่อเป็นอาคารที่มีข้อกำหนดด้านความปลอดภัยเฉพาะ การกำหนดระดับการทนไฟหรือวิธีป้องกันที่เหมาะสมควรอ้างอิงเอกสารทางวิศวกรรมและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง ไม่ควรคาดเดาหรือยึดจากโครงการอื่นเป็นหลัก
สีกันไฟช่วยป้องกันโครงสร้างเหล็กอย่างไร
สีกันไฟบางชนิดทำงานโดยพองตัวเมื่อได้รับความร้อน เกิดเป็นชั้นที่ช่วยชะลอความร้อนที่ส่งผ่านไปยังโครงสร้างเหล็ก แต่การใช้สีเพียงอย่างเดียวไม่ได้รับประกันว่าโครงสร้างจะผ่านข้อกำหนด การป้องกันจะได้ผลตามที่ออกแบบไว้หรือไม่ ยังขึ้นอยู่กับการเลือกผลิตภัณฑ์ วิธีเตรียมพื้นผิว ระบบสี และการควบคุมงานติดตั้ง
ก่อนเลือกผลิตภัณฑ์ ควรขอเอกสารทางเทคนิคและหลักฐานการทดสอบที่เกี่ยวข้องจากผู้ผลิต แล้วตรวจสอบว่าเอกสารครอบคลุมลักษณะโครงสร้างและการใช้งานจริงของโครงการหรือไม่ หากไม่แน่ใจว่ามาตรฐานหรือผลทดสอบใช้กับงานของตนได้หรือไม่ ควรให้วิศวกรหรือผู้เชี่ยวชาญด้านการป้องกันอัคคีภัยช่วยพิจารณา
จุดที่ควรตรวจสอบก่อนและระหว่างการทาสี
- ตรวจแบบและข้อกำหนดของโครงการ ให้ผู้รับผิดชอบยืนยันแนวทางป้องกันไฟและเอกสารที่ต้องใช้ก่อนเริ่มงาน
- ตรวจสอบข้อมูลผลิตภัณฑ์ อ่านเอกสารผู้ผลิตให้ครบ ทั้งชนิดพื้นผิว ระบบสี และเงื่อนไขการใช้งาน อย่าเลือกจากคำว่า “ทนไฟ” เพียงอย่างเดียว
- เตรียมพื้นผิวตามคำแนะนำ พื้นผิวเหล็กและชั้นเคลือบเดิมควรได้รับการตรวจสอบและเตรียมให้เหมาะสมกับระบบสีที่เลือก
- ควบคุมและบันทึกการติดตั้ง ให้ผู้ปฏิบัติงานทำตามข้อกำหนดในเอกสารผลิตภัณฑ์ พร้อมจัดเก็บบันทึกและหลักฐานตรวจงานไว้ประกอบการส่งมอบ
ความหนาและวิธีทาสีที่เหมาะสมขึ้นกับผลิตภัณฑ์และเงื่อนไขการออกแบบ จึงไม่ควรกำหนดตัวเลขขึ้นเองหรือใช้ค่าจากผลิตภัณฑ์ชนิดอื่นแทน
วางแผนความปลอดภัยให้ครบทั้งอาคาร
สีกันไฟเป็นเพียงส่วนหนึ่งของการป้องกันอัคคีภัย ควรวางแผนร่วมกับระบบและองค์ประกอบด้านความปลอดภัยอื่น ๆ ของอาคาร รวมถึงตรวจสอบและบำรุงรักษาตามความเหมาะสม หากโครงสร้างมีการซ่อมแซม เปลี่ยนสภาพผิว หรือถูกกระทบระหว่างใช้งาน ควรให้ผู้เชี่ยวชาญประเมินก่อนว่าจำเป็นต้องซ่อมระบบป้องกันไฟหรือไม่
สำหรับงานสีทั่วไป ดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ ค้นหาสี TOA หรือ หาร้านสี ส่วนการเลือกใช้สีกันไฟกับโครงสร้างเหล็ก ควรยึดแบบและคำแนะนำจากผู้รับผิดชอบด้านวิศวกรรมเป็นหลัก
อ่านเพิ่มเติม
สีกันไฟต้องเลือกอย่างไร? เพื่อการใช้งานที่ปลอดภัยและได้ผล — TOA
หมายเหตุ: คำศัพท์
- สีกันไฟชนิดพองตัว (Intumescent paint): สีที่ขยายตัวเมื่อได้รับความร้อน เพื่อช่วยชะลอความร้อนที่ส่งผ่านไปยังวัสดุ
- พื้นผิว: ผิวของวัสดุที่จะทาสี เช่น ผิวเหล็ก ซึ่งต้องเตรียมให้เหมาะกับระบบสี
- ระบบสี: ชุดขั้นตอนและชั้นผลิตภัณฑ์ที่ใช้ร่วมกันตามคำแนะนำของผู้ผลิต ไม่ได้หมายถึงสีชั้นเดียวเสมอไป