เมื่อเหล็กได้รับความร้อน ความแข็งแรงอาจลดลง
เหล็กเป็นวัสดุที่นิยมใช้ทำเสา คาน และโครงสร้างอาคาร เพราะมีความแข็งแรงและก่อสร้างได้สะดวก แต่เมื่อเกิดเพลิงไหม้ อุณหภูมิที่สูงขึ้นอาจทำให้เหล็กสูญเสียความสามารถในการรับน้ำหนัก หากโครงสร้างอ่อนกำลังลงมาก ก็อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อความเสียหายของอาคารได้
สีกันไฟจึงมีบทบาทช่วยชะลอการถ่ายเทความร้อนไปยังโครงสร้างเหล็ก ไม่ได้ทำให้เหล็กทนไฟได้ตลอดไป หรือทดแทนระบบป้องกันอัคคีภัยทั้งหมด แต่เป็นส่วนหนึ่งของการวางแผนความปลอดภัยที่ต้องพิจารณาร่วมกับองค์ประกอบอื่นของอาคาร
สีกันไฟทำงานอย่างไร
สีกันไฟบางชนิดเป็นสีประเภทพองตัวเมื่อได้รับความร้อน หรือที่เรียกว่า Intumescent Paint เมื่อสัมผัสกับความร้อนสูง ชั้นสีจะเกิดการขยายตัวและก่อตัวเป็นชั้นคาร์บอนลักษณะคล้ายฉนวน ชั้นดังกล่าวช่วยชะลอความร้อนจากไฟไม่ให้เข้าสู่เหล็กอย่างรวดเร็ว จึงช่วยยืดเวลาที่โครงสร้างจะได้รับผลกระทบ
ระยะเวลาที่สีช่วยปกป้องได้ไม่ได้ขึ้นอยู่กับชื่อผลิตภัณฑ์เพียงอย่างเดียว แต่เกี่ยวข้องกับระบบสีที่ใช้ ความหนาของชั้นสี ลักษณะชิ้นส่วนเหล็ก และเงื่อนไขการติดตั้ง จึงควรอ้างอิงข้อมูลทดสอบและเอกสารทางเทคนิคของผลิตภัณฑ์ที่เลือกใช้ ไม่ควรคาดคะเนจากการมองสีภายนอก
เลือกผลิตภัณฑ์อย่างไรให้เหมาะกับงาน
ก่อนเลือกสี ควรเริ่มจากข้อกำหนดของโครงการและประเภทอาคาร เพราะกฎหมายหรือแนวทางที่เกี่ยวข้องอาจแตกต่างกันตามลักษณะการใช้งานและรายละเอียดของอาคาร จากนั้นให้ตรวจสอบว่าเอกสารผลิตภัณฑ์ระบุการใช้งานกับโครงสร้างเหล็กและสภาพแวดล้อมของพื้นที่นั้นหรือไม่
ประเด็นที่ควรพิจารณา ได้แก่
- ข้อมูลการทดสอบและการรับรอง ตรวจสอบว่าเอกสารอ้างอิงตรงกับการใช้งานและข้อกำหนดของโครงการ
- ระบบสีที่เข้ากันได้ สีรองพื้น สีทนไฟ และสีทับหน้าอาจต้องใช้ร่วมกันตามระบบที่ผู้ผลิตกำหนด
- สภาพแวดล้อม พื้นที่ภายในหรือภายนอกอาคาร รวมถึงความชื้นและการสัมผัสสารต่าง ๆ อาจมีผลต่อการเลือกผลิตภัณฑ์
- การติดตั้งและตรวจสอบ ควรให้ช่างหรือผู้รับเหมาที่เข้าใจระบบสีดำเนินงาน และมีการตรวจสอบตามเอกสารกำกับ
หากเป็นงานอาคารที่ต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดเฉพาะ ควรปรึกษาวิศวกรผู้ออกแบบหรือผู้เชี่ยวชาญด้านระบบป้องกันอัคคีภัยก่อนตัดสินใจ
ขั้นตอนการทำงานที่ควรใส่ใจ
การทาสีกันไฟเริ่มจากตรวจสภาพเหล็กและเตรียมพื้นผิวให้เหมาะสม เช่น ทำความสะอาดสิ่งสกปรกและสนิมตามวิธีที่กำหนด จากนั้นจึงใช้สีรองพื้นและสีทนไฟตามระบบของผลิตภัณฑ์ การเลือกสีรองพื้นเองโดยไม่ตรวจสอบความเข้ากันได้อาจทำให้ระบบสีไม่เป็นไปตามที่ออกแบบไว้
ระหว่างทำงานต้องควบคุมความหนาของชั้นสีตามข้อกำหนดในเอกสารผลิตภัณฑ์หรือแบบของโครงการ และตรวจสอบสภาพพื้นผิวก่อนทาสีแต่ละชั้นด้วย รายละเอียดเรื่องเครื่องมือ จำนวนชั้น และระยะเวลารอระหว่างชั้นอาจต่างกันในแต่ละระบบ จึงไม่ควรนำวิธีของผลิตภัณฑ์หนึ่งไปใช้กับอีกผลิตภัณฑ์หนึ่งโดยอัตโนมัติ
มองการป้องกันไฟให้ครบทั้งอาคาร
สีกันไฟช่วยชะลอผลกระทบจากความร้อนต่อโครงสร้างเหล็ก แต่ไม่ใช่อุปกรณ์ดับเพลิงและไม่ป้องกันไฟลุกลามได้ด้วยตัวเอง เจ้าของอาคารควรวางแผนร่วมกับมาตรการอื่น เช่น ระบบแจ้งเหตุและอุปกรณ์ดับเพลิง การดูแลช่องทางหนีไฟ และการตรวจสภาพอุปกรณ์ตามความเหมาะสม
หากต้องการเลือกสีสำหรับงานอื่นภายในบ้าน สามารถ ค้นหาสี TOA หรือ หาร้านสี ได้ ส่วนงานสีกันไฟสำหรับโครงสร้างควรเริ่มจากแบบและข้อกำหนดของอาคาร พร้อมขอคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญก่อนเสมอ
อ่านเพิ่มเติม
สีกันไฟต้องเลือกอย่างไร? เพื่อการใช้งานที่ปลอดภัยและได้ผล — TOA
หมายเหตุ: คำศัพท์
- สีกันไฟชนิดพองตัว (Intumescent Paint): สีที่ขยายตัวเมื่อได้รับความร้อน และเกิดชั้นวัสดุช่วยชะลอการถ่ายเทความร้อน
- สีรองพื้น: สีชั้นแรกที่ทาบนพื้นผิว เพื่อเตรียมพื้นผิวและให้ระบบสีทำงานตามที่กำหนด
- สีทับหน้า: สีชั้นนอกสุดของระบบสี ซึ่งต้องเลือกให้เหมาะกับระบบและสภาพแวดล้อมของงาน