อาคารสำนักงานและอาคารที่มีผู้ใช้งานจำนวนมากต้องเตรียมพร้อมรับมือเหตุเพลิงไหม้อย่างเป็นระบบ เพราะเมื่อเกิดเหตุ ผู้คนอาจต้องอพยพออกจากพื้นที่พร้อมกัน การป้องกันจึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับอุปกรณ์ชิ้นใดชิ้นหนึ่ง แต่ควรพิจารณาทั้งการออกแบบอาคาร ระบบแจ้งเหตุและระงับเพลิง การเลือกวัสดุ ตลอดจนการสื่อสารและฝึกซ้อม
เริ่มต้นจากการประเมินความเสี่ยง
ก่อนกำหนดมาตรการ ควรสำรวจลักษณะอาคารและกิจกรรมที่เกิดขึ้นภายใน เช่น จำนวนและการกระจายตัวของผู้ใช้งาน พื้นที่เก็บเอกสารหรือวัสดุที่ติดไฟได้ ห้องไฟฟ้า พื้นที่ประกอบอาหาร และจุดที่มีการใช้เครื่องจักรหรืออุปกรณ์ให้ความร้อน การสำรวจช่วยให้เห็นว่าเหตุเพลิงไหม้อาจเริ่มจากจุดใด และผู้ใช้อาคารจะออกจากพื้นที่ได้อย่างไร
ควรตรวจสอบเส้นทางหนีไฟ ประตูทางออก ป้ายบอกทาง และทางเดินส่วนกลางให้พร้อมใช้งานอยู่เสมอ หลีกเลี่ยงการวางสิ่งของกีดขวางทางสัญจร รวมถึงกำหนดผู้รับผิดชอบในการตรวจเช็กอุปกรณ์และแจ้งปัญหาให้ชัดเจน
ตรวจสอบข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง
ข้อกำหนดด้านอัคคีภัยอาจแตกต่างกันตามประเภท ลักษณะ และการใช้งานของอาคาร จึงไม่ควรยึดตัวเลขหรือคำแนะนำทั่วไปแทนการตรวจสอบข้อกำหนดที่ใช้กับอาคารจริง ผู้ดูแลอาคารควรปรึกษาวิศวกรหรือผู้เชี่ยวชาญที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การออกแบบและการเลือกวัสดุสอดคล้องกับกฎหมายและสภาพการใช้งาน
พิจารณาสีทนไฟเป็นส่วนหนึ่งของระบบป้องกัน
สีทนไฟบางชนิด เช่น สีชนิดพองตัวเมื่อได้รับความร้อน (intumescent paint) ออกแบบมาเพื่อช่วยชะลอผลกระทบจากความร้อนต่อพื้นผิวที่เคลือบ แต่ไม่ควรมองว่าเป็นวัสดุที่ทำให้อาคารปลอดภัยจากไฟได้โดยลำพัง การเลือกใช้ต้องพิจารณาว่าจะทาบนวัสดุชนิดใด อยู่บริเวณใด และมีข้อกำหนดด้านการทนไฟอย่างไร
ก่อนจัดซื้อ ควรตรวจสอบเอกสารผลิตภัณฑ์และขอบเขตการใช้งานจากผู้ผลิตให้ตรงกับโครงการ รวมถึงสอบถามว่าต้องเตรียมพื้นผิวหรือใช้ระบบเคลือบใดร่วมกัน อย่าเลือกจากชื่อสินค้า สี หรือราคาเพียงอย่างเดียว หากไม่แน่ใจว่าเหมาะกับโครงสร้างของอาคารหรือไม่ ให้ขอคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญและผู้ผลิตโดยตรง
วางแผนการติดตั้งและตรวจรับงาน
งานทาสีทนไฟควรเริ่มจากการระบุพื้นที่และพื้นผิวที่จะเคลือบให้ชัดเจน จากนั้นตรวจสภาพพื้นผิวและเตรียมงานตามคำแนะนำของผู้ผลิต การทาและการปล่อยให้แห้งควรทำตามวิธีที่กำหนด ไม่ควรดัดแปลงขั้นตอนหรือผสมผลิตภัณฑ์ต่างชนิดเข้าด้วยกันโดยไม่มีคำแนะนำ
เมื่อทำงานเสร็จ ควรเก็บเอกสารผลิตภัณฑ์ รายละเอียดพื้นที่ติดตั้ง และบันทึกการตรวจรับไว้ เพื่อใช้ประกอบการบำรุงรักษาในอนาคต การตรวจรับควรให้ผู้รับผิดชอบที่มีความรู้ตรวจสอบว่างานเป็นไปตามข้อกำหนดของโครงการ ไม่ควรสรุปจากการมองเห็นสีบนพื้นผิวเพียงอย่างเดียว
หากกำลังเลือกผลิตภัณฑ์สำหรับงานอาคาร สามารถ ค้นหาสี TOA หรือ หาร้านสี เพื่อสอบถามข้อมูลประกอบการเลือกได้ โดยควรแจ้งชนิดพื้นผิวและลักษณะงานให้ชัดเจน
ทำให้แผนป้องกันไฟใช้งานได้จริง
การติดตั้งอุปกรณ์และวัสดุเป็นเพียงส่วนหนึ่งของแผน อาคารควรมีแนวทางแจ้งเหตุและอพยพที่เข้าใจง่าย ระบุผู้ประสานงานในแต่ละพื้นที่ และสื่อสารให้ผู้ใช้อาคารทราบว่าควรปฏิบัติอย่างไรเมื่อได้ยินสัญญาณเตือน ควรฝึกซ้อมตามความเหมาะสมและทบทวนแผนเมื่อมีการปรับพื้นที่หรือเปลี่ยนรูปแบบการใช้งาน
นอกจากนี้ ควรจัดตารางตรวจสอบระบบและอุปกรณ์ตามคำแนะนำของผู้ผลิตและผู้เชี่ยวชาญ หากพบความเสียหายหรือมีการปรับปรุงอาคาร ควรประเมินผลกระทบต่อมาตรการป้องกันไฟอีกครั้ง การดูแลอย่างต่อเนื่องช่วยให้แผนที่วางไว้ไม่หยุดอยู่แค่เอกสาร และพร้อมใช้งานเมื่อเกิดเหตุ
อ่านเพิ่มเติม
สีกันไฟต้องเลือกอย่างไร? เพื่อการใช้งานที่ปลอดภัยและได้ผล — TOA
หมายเหตุ: คำศัพท์
- สีทนไฟ: สีเคลือบที่ออกแบบมาเพื่อใช้ช่วยชะลอผลกระทบจากความร้อนตามขอบเขตการใช้งานของผลิตภัณฑ์
- สีชนิดพองตัว (intumescent paint): สีที่พองตัวเมื่อได้รับความร้อน ทั้งนี้ประสิทธิภาพและวิธีใช้ขึ้นอยู่กับผลิตภัณฑ์และระบบที่กำหนด
- พื้นผิว: วัสดุหรือส่วนของอาคารที่เตรียมไว้สำหรับเคลือบสี เช่น เหล็กหรือผนัง