สนามวอลเลย์บอลที่ตีเส้นถูกต้องช่วยให้ผู้เล่นและผู้ตัดสินมองเห็นขอบเขตสนามได้ชัดเจน ลดความสับสนระหว่างการแข่งขัน และทำให้พื้นที่พร้อมใช้งานตามรูปแบบกีฬาที่ต้องการ บทความนี้สรุปขนาดสนามและเส้นสำคัญที่ควรรู้ก่อนเริ่มตีเส้น โดยเน้นสนามวอลเลย์บอลในร่มตามมาตรฐานทั่วไป
ขนาดสนามวอลเลย์บอลมาตรฐาน
สนามแข่งขันมีรูปทรงสี่เหลี่ยมผืนผ้า กว้าง 9 เมตร และยาว 18 เมตร โดยมีเส้นกลางแบ่งพื้นที่ออกเป็นสองฝั่ง ขนาดแต่ละฝั่งจึงเป็น 9 × 9 เมตร ทั้งนี้ ควรพิจารณาขนาดสนามให้ครบก่อนวางแนวเส้น ไม่ควรวัดเฉพาะพื้นที่ที่คิดว่าจะลงสี เพราะตำแหน่งของเส้นมีผลต่อขอบเขตการเล่น
รอบสนามยังต้องมีพื้นที่ว่างสำหรับการเคลื่อนไหวของผู้เล่น โดยมาตรฐานทั่วไปกำหนดเขตปลอดสิ่งกีดขวางรอบสนามอย่างน้อย 3 เมตร พื้นที่ดังกล่าวไม่ควรมีอุปกรณ์หรือสิ่งกีดขวางที่อาจทำให้เกิดอันตราย อย่างไรก็ตาม สนามสำหรับการแข่งขันบางระดับอาจมีข้อกำหนดเพิ่มเติม จึงควรตรวจสอบระเบียบของรายการแข่งขันหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนก่อสร้าง
เส้นสำคัญบนสนาม
เส้นที่ใช้กำหนดขอบเขตและตำแหน่งการเล่นควรมีความกว้าง 5 เซนติเมตร และมีสีที่มองเห็นได้ชัดเมื่อเทียบกับสีพื้นสนาม โดยเส้นถือเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่ที่เส้นนั้นกำหนด ควรเลือกสีและวิธีทำเครื่องหมายให้ไม่กลืนกับพื้น และตีเส้นให้มีความกว้างสม่ำเสมอตลอดแนว
เส้นข้างและเส้นหลัง
เส้นข้างอยู่ตามแนวยาวของสนาม ส่วนเส้นหลังอยู่ปลายสนามทั้งสองด้าน เส้นทั้งสี่กำหนดขอบเขตสนามขนาด 18 × 9 เมตร ก่อนลงสีควรวัดตำแหน่งและตรวจมุมให้เป็นฉาก เพื่อไม่ให้แนวสนามบิดเบี้ยวหรือมีขนาดคลาดเคลื่อน
เส้นกลาง
เส้นกลางพาดอยู่ใต้แนวตาข่ายและแบ่งสนามออกเป็นสองฝั่งตามยาว การกำหนดเส้นนี้ให้ตรงกับตำแหน่งติดตั้งตาข่ายเป็นสิ่งสำคัญ เพราะหากคลาดเคลื่อน พื้นที่เล่นของแต่ละฝั่งก็จะไม่เท่ากัน
เส้นรุก
ในแต่ละฝั่งมีเส้นรุกอยู่ห่างจากเส้นกลาง 3 เมตร ใช้แบ่งบริเวณด้านหน้าและด้านหลังของสนาม ควรวัดจากแนวเส้นกลางไปยังตำแหน่งเส้นรุกทั้งสองฝั่งอย่างแม่นยำ และตรวจให้แนวเส้นขนานกับเส้นกลาง
เขตเสิร์ฟ
เขตเสิร์ฟอยู่ด้านหลังเส้นหลังของแต่ละฝั่ง ผู้เล่นใช้พื้นที่นี้ในการเสิร์ฟลูก การจัดพื้นที่เสิร์ฟและเครื่องหมายกำกับควรตรวจให้ตรงตามกติกาของการแข่งขันที่จะใช้งาน เนื่องจากรายละเอียดการจัดสนามอาจแตกต่างกันตามระดับหรือข้อกำหนดของรายการ
แนวทางตีเส้นให้ได้ระยะและใช้งานได้นาน
ก่อนทาสีควรทำความสะอาดพื้น ตรวจสภาพผิว และวัดระยะด้วยเครื่องมือที่เหมาะสม จากนั้นทำเครื่องหมายแนวเส้นชั่วคราวและตรวจขนาดซ้ำ โดยเฉพาะเส้นกลาง เส้นรุก และมุมสนาม การใช้เทปกาวช่วยกำหนดขอบให้ตรงและทำให้ความกว้างของเส้นสม่ำเสมอได้
สีหรือวัสดุเคลือบพื้นควรเหมาะกับชนิดพื้นและการใช้งานจริง เช่น พื้นคอนกรีตหรือพื้นประเภทอื่น ไม่ควรเลือกจากสีสันเพียงอย่างเดียว หากไม่แน่ใจว่าพื้นเดิมรองรับผลิตภัณฑ์ชนิดใด หรือขั้นตอนการเตรียมผิวและการทาสีควรทำอย่างไร ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหรือผู้ผลิตก่อน เพื่อช่วยลดปัญหาสีลอกและพื้นผิวลื่น
อ่านเพิ่มเติม
อ่านบทความต้นฉบับเกี่ยวกับสัดส่วนและการทาสีสนามกีฬาประเภทต่าง ๆ ได้ที่ การทาสีสนามพื้นกีฬาต้องมีสัดส่วนอย่างไร ให้ถูกกฎ ตามมาตรฐานสากล
หมายเหตุ: คำศัพท์
- เขตปลอดสิ่งกีดขวาง: พื้นที่ว่างรอบสนามที่ควรไม่มีสิ่งกีดขวาง เพื่อให้ผู้เล่นเคลื่อนไหวได้อย่างปลอดภัย
- เส้นรุก: เส้นที่อยู่ห่างจากเส้นกลาง 3 เมตร ใช้แบ่งเขตด้านหน้าและด้านหลังของสนามในแต่ละฝั่ง
- เขตเสิร์ฟ: พื้นที่ด้านหลังเส้นหลังที่ผู้เล่นใช้เสิร์ฟลูกวอลเลย์บอล