หลังแผ่นดินไหว เจ้าของบ้านอาจพบรอยร้าว สีหรือปูนหลุดล่อน และรอยแยกบริเวณรอยต่อ ก่อนลงมือซ่อม ควรประเมินความปลอดภัยให้รอบคอบ เพราะความเสียหายที่เห็นบนผิวผนังอาจเป็นเพียงปัญหาความสวยงาม หรืออาจเกี่ยวข้องกับโครงสร้างอาคารก็ได้ การอุดรอยร้าวหรือทาสีทับโดยไม่ตรวจสอบสาเหตุ อาจทำให้มองไม่เห็นความเสียหายที่ควรได้รับการตรวจจากผู้เชี่ยวชาญ
ตรวจความปลอดภัยก่อนเริ่มซ่อม
หากพบเสา คาน หรือพื้นแตกร้าวหรือเสียรูป ประตูหน้าต่างบิดจนใช้งานไม่ได้ ผนังเอียง มีเศษวัสดุร่วงต่อเนื่อง หรือได้ยินเสียงผิดปกติ ควรออกจากบริเวณนั้นและติดต่อวิศวกรหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อย่าเข้าไปตรวจใกล้จุดที่เสี่ยงต่อการพังถล่ม และอย่าซ่อมปิดรอยเสียหายก่อนมีผู้เชี่ยวชาญประเมิน
หากความเสียหายดูเหมือนอยู่แค่ผิวผนัง ให้ถ่ายรูปและจดตำแหน่งกับวันที่พบไว้ก่อน สังเกตว่ารอยร้าวยาวขึ้นหรือกว้างขึ้นหรือไม่ ขนาดรอยร้าวเป็นเพียงข้อมูลประกอบ ไม่สามารถใช้ยืนยันได้ด้วยตัวเองว่าบ้านปลอดภัย
เลือกวิธีซ่อมตามลักษณะความเสียหาย
รอยร้าวเล็กและรอยร้าวลายงา
รอยร้าวเส้นเล็กคล้ายลายงาบนผิวฉาบ อาจซ่อมได้ด้วยวัสดุสำหรับอุดรอยร้าวขนาดเล็ก เช่น TOA Acrylic Filler ตามแนวทางของผู้ผลิต ก่อนใช้ควรทำความสะอาดพื้นผิวและตรวจดูว่าผนังไม่มีส่วนที่หลวม หรือมีรอยร้าวลึกและขยายตัว การอุดผิวหน้าไม่ใช่วิธีแก้ปัญหาหากต้นเหตุอยู่ที่โครงสร้างหรือการเคลื่อนตัวของผนัง
รอยร้าวกว้างประมาณ 2–5 มม.
รอยร้าวขนาดนี้ควรตรวจความลึกและตำแหน่งก่อนเลือกวัสดุ อย่าใช้วัสดุอุดรอยร้าวเล็กกับร่องที่ใหญ่เกินกว่าคำแนะนำบนฉลาก หากไม่แน่ใจว่ารอยอยู่บนชั้นสี ปูนฉาบ หรือชิ้นส่วนโครงสร้าง ควรให้ช่างหรือผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบก่อน แล้วจึงเลือกวัสดุซ่อมให้ตรงกับพื้นผิวและสภาพรอยร้าว
รอยต่อคอนกรีตที่แยกประมาณ 5–10 มม.
รอยแยกบริเวณรอยต่ออาจต้องใช้วัสดุยาแนวที่รองรับลักษณะการใช้งาน เช่น โพลียูรีเทนซีลแลนท์ (Polyurethane Sealant) หรือ MS Sealant ซึ่งมีผลิตภัณฑ์ในกลุ่มของ TOA ให้เลือกใช้ ทั้งนี้ไม่ควรเลือกจากชื่อวัสดุเพียงอย่างเดียว เพราะความเหมาะสมขึ้นกับตำแหน่ง พื้นผิว และการเคลื่อนไหวของรอยต่อ ควรอ่านฉลากและเอกสารผลิตภัณฑ์ หรือสอบถามผู้เชี่ยวชาญก่อนใช้งาน
รอยแตกบนผิวผนัง Precast
หากเป็นรอยแตกบนผิวผนังสำเร็จรูปที่ไม่ขยับตัว อาจพิจารณาวัสดุซ่อมผิวที่ระบุว่าใช้กับพื้นผิวนั้นได้ แต่ต้องแยกให้ออกระหว่างรอยเสียหายที่ผิวกับรอยต่อระหว่างแผ่น หากรอยอยู่ตรงรอยต่อ มีการเคลื่อนตัว หรือมีน้ำซึม ไม่ควรอุดทับเองโดยไม่ตรวจสอบสาเหตุ
ปูนหลุดล่อนเป็นบริเวณใหญ่
อย่ารีบฉาบทับบริเวณที่ปูนหลุดล่อน เพราะส่วนที่เหลืออาจไม่ยึดเกาะแน่น และความเสียหายอาจกว้างกว่าที่เห็น หากหลุดล่อนมาก อยู่ใกล้คานหรือเสา หรือพบเหล็กเสริม ควรให้ช่างหรือวิศวกรประเมินก่อนซ่อม ไม่ควรสกัดหรือซ่อมโครงสร้างด้วยตนเอง
ซ่อมเสร็จแล้ว อย่าลืมตรวจซ้ำ
เมื่อแก้ไขแล้ว ให้สังเกตว่ารอยเดิมกลับมา รอยใหม่เกิดขึ้น หรือมีความชื้นและสีพองหรือไม่ ก่อนทาสี ควรแน่ใจว่าพื้นผิวซ่อมแห้งและพร้อมใช้งานตามคำแนะนำของวัสดุที่เลือก หากต้องการเลือกสีให้เหมาะกับงาน สามารถดู สี TOA หรือค้นหา ร้านสีใกล้บ้าน ได้
อ่านเพิ่มเติม
อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ คู่มือซ่อมแซมบ้านหลังแผ่นดินไหว — TOA
หมายเหตุ: คำศัพท์
- รอยร้าวลายงา: รอยแตกเส้นเล็กหลายเส้นบนผิว คล้ายลายตาข่าย
- Precast: ชิ้นส่วนคอนกรีตที่ผลิตขึ้นล่วงหน้าแล้วนำไปติดตั้งที่หน้างาน
- ซีลแลนท์ (Sealant): วัสดุยาแนวสำหรับอุดหรือปิดร่องและรอยต่อ
- เหล็กเสริม: เหล็กที่ฝังในคอนกรีตเพื่อช่วยรับแรงของโครงสร้าง